پیام مازند

آخرين مطالب

به بهانه 50 سالگی بهشت زهرا /2

7 فروردین 119 نفر به دلیل ابتلا به کرونا در بهشت زهرا به خاک سپرده شدند شهرداری تهران

7 فروردین 119 نفر به دلیل ابتلا به کرونا در بهشت زهرا به خاک سپرده شدند
  بزرگنمايي:

پیام مازند - شهر: رئیس سازمان بهشت زهرا می گوید که تلخ ترین سال بهشت زهرا در 50 سال گذشته سال 1398 است و بحران کرونا سخت ترین و طولانی ترین بحرانی است که این سازمان تا به حال با آن روبرو شده است.

پنجاهمین سالگرد تأسیس بزرگترین آرامگاه جهان اسلام با روزهای سختی برای این مکان همراه بوده است. روزهایی که به گفته سعید خال، رئیس سازمان بهشت زهرا سخت ترین روزهای این سازمان در 50 سال گذشته است، بحران کرونا بدون آنکه بتوان پایانی برای آن متصور بود کل مجموعه سازمان بهشت زهرا را بیش از چهار ماه است که به صورت شبانه روزی بسیج کرده است. در این روزهای پرمخاطره و به مناسبت پنجاهمین سال تأسیس آرامستان بهشت زهرا گفتگوی شهر با رئیس این سازمان را بخوانید:
با توجه به 50 سالگی بهشت زهرا در مورد این سازمان و خود بهشت زهرا توضیحی می دهید؟
کار ساخت سازمان بهشت زهرا در سال 1345 آغاز و در کمتر از پنج سال در 25 تیر 1348 افتتاح می شود و فرآیند شکلگیری این سازمان در طول دوره پنج شهردار انجام می شود. در زمان یک شهردار زمین آن خریداری می شود، در زمان شهردار بعدی درخت ها کاشته می شود و در دوره بعد دیوار کشیده می شود و در دوره آخر افتتاح می شود که اکنون قریب به 50 سال از حیات سازمان بهشت زهرا می گذرد. بهشت زهرا در ابتدا در مکانی به وسعت 314 هکتار در جنوب تهران در حد فاصل بین نادرشهر و کهریزک افتتاح می شود و در 25 تیر 1349 اولین دفن به نام محمد تقی خیال در قطعه یک ردیف یک و شماره یک انجام می شوند. به دلیل اینکه در همان زمان حکومت باید موافقت نهاد مرجعیت را به دست آورد، شهردار وقت تهران به محضر آیت الله خوانساری می رود و نام بهشت زهرا (س) را ایشان انتخاب می کنند. قیمت کفن و دفن نیز 140 تومان تعیین می شود. بهشت زهرا برای مدت 30 سال پیش بینی شده بود که این مدت در سال 1380 به پایان رسید اما در سال 1378 به دلیل وقوع جنگ تحمیلی و آرام گرفتن پیکری 30 هزار شهید و چهار هزار شهید گمنام و حدود 250 شهید مدافع حرم تا کنون پر می شود. افزایش مرگ و میر و جنگ تحمیلی باعث می شود بهشت زهرا دو سال زودتر از موعد مقرر پر شود و در سال 1378 در ناحیه شمال شرقی بهشت زهرا 110 هکتار به آن افزوده می شود و در مرحله سوم در مهر سال 1388 زمینی به وسعت 160 هکتار در ناحیه شرق بهشت زهرا افزوده می شود. بهشت زهرا امروز 584 هکتار وسعت دارد که با حرم امام این رقم 750 هکتار است. در زمره بزرگ ترین آرامستان های جهان و جهان اسلام است و تنها آرامستانی که در جهان چند هکتار بزرگ تر است وادی السلام در نجف است که به لحاظ امکانات و تجهیزات و تعداد متوفی بهشت زهرا بزرگ ترین و مدرن ترین گورستان جهان است. بهشت زهرا امروز 60 هزار متوفی را پذیرش می کند که کل متوفای ایران و شهرها 300 هزار نفر است که یک پنجم آن توسط مدیریت شهری تهران جمع آوری می شود و از این 60 هزار نفر به شهرستان ها منتقل می شوند و 40 هزار نفر در مجموعه بهشت زهرا دفن می شوند. در سال 1398 ناوگان حمل و نقل بهشت زهرا، 10 میلیون مأموریت در شهرستان ها و پنج میلیون کیلومتر در سطح شهر تهران انجام داده است و 46 هزار مأموریت داخل شهری انجام داده و در سال 250 هزار تماس تلفنی با این سازمان گرفته می شود و 135 هزار مراسم در سال در این سازمان برگزار می شود.
سازمان بهشت زهرا بدون تعطیلی است و از 25 تیر 1342 تا به امروز حتی یک روز هم تعطیل نشده است. این سازمان امروز به عنوان یکی از بزرگترین مکان های فضای سبز تهران محسوب می شود و یک تنفس گاه بزرگ است و بیش از نیمی از این مکان فضای سبز خالص است. تا تیر 1399 حدود یک میلیون و 740 هزار نفر پذیرش داشتیم و یک میلیون و 500 هزار نفر دفن انجام شده است.
بهشت زهرا به لحاظ تحولات فرهنگی و تاریخی نقش بسیار مهمی دارد. در قبل از انقلاب محل تدفین پیکر شهدای انقلاب بود که به صورت پنهانی دفن می شدند. در روز 12 بهمن 1357 حضرت امام بعد از 15 سال از تبعید به بهشت زهرا می آید و فرماندهی انقلاب را به عهده می گیرد و به عنوان اولین مرکز فرماندهی انقلاب شناخته می شود. از همه مهمتر مدفن 30 هزار شهید و چهار هزار شهید گمنام است و مدفن بسیاری از بزرگان تاریخی، فرهنگی و سیاسی است. مدفن بسیاری از سرداران شهید است و تا به امروز 2500 نفر از مشاهیر و نام آوران و بزرگان این سرزمین در آنجا دفن هستند و بسیاری از اماکن فرهنگی و وقایع تاریخی انقلاب در آنجا رقم خورده است.
چه اقدامات مدیریتی در طول سال های اخیر در بهشت زهرا انجام شده است؟
به لحاظ مدیریتی هم در طی سال های اخیر سعی شده تحولات وسیعی انجام شود که مردم در آنجا به عنوان یک آرامستان آرامش داشته باشند و فضای سبز و مبلمان و الگوی شهری آن مناسب باشد. نوسازی کامل ناوگان حمل متوفی شهر تهران، نوسازی کامل آمبولانس های داخل بهشت زهرا، راه اندازی نخستین ترمینال آمبولانس ها درمرکز شهر تهران، نخستین خط چهار شماره ای بهشت زهرا 1530، افتتاح نخستین مرکز کنترل ترافیک بهشت زهرا، افتتاح اولین ورزشگاه، بزرگترین پروژه های هوشمند سازی بهشت زهرا همه اقداماتی بوده است که در طول سه سال گذشته انجام شده است.
تمام محوطه های بهشت زهرا مجهز به 250 دوربین نظارتی شدند و تمام درهای بهشت زهرا مجهز به سیستم تعدد شمار شد و اتفاقات خوبی در قطعه شهدا انجام شد و سعی شد بهشت زهرا از حالت یک آرامستان بیرون بیاید و اکنون به کعبه آمال مردم ایران تبدیل شده است. بزرگترین همایش خودجوش مردمی در بهشت زهرا در شب جمعه پایان هر سال انجام می شود و بین سه تا پنج هزار نفر از مردم حضور پیدا می کنند. نام متوفیان به عروجی و نام غسال به تطهیرگر تغییر پیدا کرد و سعی شد که این کار مقدس به مردم شناسانده شود. شبکه تطهیر کنندگان داوطلب قریب به هزار نفر از علما، نام آوران و ورزشکاران هستند و تلاش کردیم نظر مردم را اعمال کنیم. درباره تدفین افراد، هر خانواده ای که بهشت زهرا مراجعه کند یک نفر به اسم مباشر او را همراهی می کند. از ابتدا تا انتها به صورت رایگان در کنار خانواده است و سعی کردیم مردم داغدار شرایط مناسبی داشته باشند. نقص هایی هم وجود دارد که می پذیریم و سعی کردیم نظرات مردم را به گوش جان بخریم. عملکرد بهشت زهرا قابل اندازه گیری است و بر اساس نظر سنجی ها جزو دو سه نهادی است که مردم رضایت نسبی از آن داشتند.
بهشت زهرا چند سال دیگر پر می شود؟
بهشت زهرا حداکثر سه سال تا پنج سال آینده پر می شود و یکی ازکارهای خوب مدیریت شهری این است که یک مشاور خبره اخذ کرده ایم و در صدد هستیم که مکان های جدید را برای آرامستان در شهر تهران پیش بینی کنیم. پنج مکان پیشنهاد داده شده است و باید ببینیم که شورای شهر در ادامه کار کدام مکان ها را تصویب می کند. به دلیل مسائل خاص کارشناسی از ذکر نام و مکان خودداری می کنیم. البته کار مطالعه بازسازی و بهسازی پنج آرامستان تهران نیز انجام شده که به صحن شورا رفته و تصویب شده است. این آرامستان ها به لحاظ تاریخی، فرهنگی و میراثی بسیار ارزشمند هستند و به چند دین و کشور بین المللی تعلق دارند. این آرامستان ها در منطقه 14 (دولاب) می تواند با بازسازی یک ارزش افزوده به آن منطقه بدهد و نقش مهمی در روابط بین المللی داشته باشد.
نخستین جلسه ای که برای رویارویی با ویروس کرونا و تبعات آن در بهشت زهرای تهران برگزار شد و در مجموعه خود درگیر این بیماری شدید را به خاطر می آورید؟
اواخر بهمن ماه بود که از یکی از بیمارستان های تهران به صورت تلفنی با سازمان بهشت زهرا تماس گرفته شد و نخستین مورد کرونا را گزارش دادند. سازمان ما یک سازمان بحران است و در ماه های مهر و آبان بحران های دیگری را از سر گذرانده بود لذا در حالیکه تمام کشور حتی وزارت بهداشت و ستاد بحران هنوز ستاد تشکیل نداده بودند در سازمان بهشت زهرا بر اساس تجربیات قبلی 25 یا 26 بهمن تمام مدیران حوزه عروجیان از تطهیر تا خاکسپاری و پایانه را دور هم جمع کردیم و به آنها گفتم که موج به سمت بهشت زهرا می آید.
در آن زمان هیچگونه پروتکلی وجود نداشت، حتی وزارت بهداشت هم چیزی ابلاغ نکرده بود و ما درون سازمان یک انسجام درون گروهی و پروتکل تهیه و آمبولانس ها را ایزوله کردیم و کار آغاز شد. از اول یا دوم اسفند ماه که نخستین جنازه رسمی به سازمان تحویل داده شد، از عدد 11 شروع کردیم، روز بعد 20 و بعد از آن به 40 و 80 رسیدیم تا هفتم فروردین ماه که تهران عدد 119 را در بالاترین حد خود تجربه کرد.
این بحران سه ویژگی داشت، اول اینکه در طول 50 سال، سابقه قبلی نداشت و حتی در دوران دفاع مقدس با چنین بحرانی مواجه نبودیم، دوم اینکه بحران غیر قابل تصور بود و عدد و رقم به گونه ای بالا رفت که کنترل آن بدون برنامه ریزی و سازمان دهی ممکن نبود. سازمان بهشت زهرا یک سازمان مجازی نیست و اگر 10 جنازه اضافه شود نیازمند همان تعداد آمبولانس، قبر و پرسنل است و با فرض اینکه تهران 200 متوفی داشته باشد و یک عدد قابل توجهی به آن اضافه شود. به همین دلیل در فرصت کوتاه برنامه ریزی و تمام پیش بینی های لازم انجام شد.
سومین ویژگی این بحران طولانی بودن آن است. اکنون بیش از چهار ماه از شروع آن می گذرد و پایانی برای مشخص نیست. زلزله بم در هشت روز به پایان رسید، منجیل و رودبار یک هفته زمان بردند، سیل تهران، هواپیمای اوکراین یک هفته زمان برد اما بحران کرونا زمانی طولانی ادامه دارد.از سوی دیگر سه دغدغه وجود داشت