پیام مازند

آخرين مطالب

نخستین های طهران/21

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد شهرداری تهران

نخستین عزاداری رسمی در تهران را شاهزاده صفوی اجرا کرد
  بزرگنمايي:

پیام مازند - نخستین تکیه رسمی تهران برای عزاداری عاشورا و شهادت سرور و سالار کربلا 400 سال پیش در زمانی که شاه تهماسب صفوی حصار تهران را به دور آن کشید توسط خواهر شاه تاسیس شد.

درست است که تهرانی‌ها از همان روزی که اسلام به ری آمد شیعه را انتخاب کردند، درست که در پایتخت امروز ما از نخستین حمام و تکیه تهران تنها نامی به جای مانده که در راسه‌ای از بازار است اما همه کتاب‌های تاریخی شهادت می‌دهند که نخستین تکیه‌ای که برای عزاداری اباعبدالله الحسین در این شهر ساخته شد توسط دختر شاه اسماعیل و خواهر شاه تهماسب درست بعد از ساخته شدن حصار شهر بود و به همین اعتبار هم به تکیه خانم مشهور شد.
تکیه در لغت به معنی جایی برای آرام گرفتن بود. این لغت بعدها به جایی اطلاق شد که برای انجام آداب مذهبی استفاده می‌شد. صوفیان مکان‌هایی که در آن عبادت می‌کردند را تکیه می‌دانستند. از آن جایی که صفویه گرایش زیادی به صوفیه داشتند این مکان را به محلی برای انجام مراسم مذهبی در نظر گرفتند. یکی از مهمترین مراسمی که شاه اسماعیل و شاه تهماسب به برگزاری آن اهتمام ویژه داشتند عزداری امام حسین (ع) و یارانش در محرم و صفر بود. پس عجیب نیست که درست بعد از ساخته شدن حصار تهران نخستین بنایی که در این شهر ساخته شد تکیه و البته مدرسه و حمامی بود که به آن پیوسته شده بود.
نام این تکیه و حمام در منابع زیادی آمده است اما آن چه امروز ما از این تکیه قدیمی می‌دانیم فراتر از نامش نمی‌رود. این که حتی کدام یک از دختران چهارگانه شاه تهماسب و به چه دلیل این تکیه را در تهران ساخته نیز چیزی نیست که تاریخ درباره آن صحبت کرده باشد. می‌دانیم که شاه اسماعیل 5 پسر و 4 دختر داشت که نام‌هایشان عبارت است از پری خانم، مهین بانو؛ شاه زینب خانم، فرنگیس خانم. برخی از منابع تاریخی نوشته‌اند کوچکترین دختر شاه اسماعیل زنی ادیب و شاعر بود و با همسر سلطان سلیمان، پادشاه عثمانی در باب تحکیم پایه های صلح و گسترش روابط و مناسبات سیاسی بین دو کشور ایران و عثمانی مکاتبه کرد. همسر سلطان عثمانی که از نفوذ او در دربار شاه طهماسب خبر داشت پاسخ نامه هایش را می داد. شاه نیز اغلب با وی مشورت می کرد و تا حد مصلحت اندیشی به وی اعتماد داشت و در تمامی امور کشوری و تجاری و اقتصادی نظرش را جویا می شد، حتی گاهی بدون رأی او کاری انجام نمی داد . به همین دلیل می‌شود حدس زد که این همان خواهر شاه است که مدرسه و حمام و تکیه را ساخت و وقف مردم تهران کرد. البته به نظر می‌رسد آن چه او وقف کرده حمام و مدرسه بوده اما آن از تغییر و تحولات در طی چهارصد سال باقی ماند همین تکیه بود که حالا همین هم نیست. این تکیه درست انتهای شمال شرقی حصار شهر و در جایی قرار داشته که امروز به عنوان بازارچه نایب‌السلطنه آن را می‌شناسیم.
حجت بلاغی در تاریخ تهران نوشته است:« اما اولین بنایی که پس از تکمیل بنای باروی شاه تهماسب در تهران ایجاد شده است تکیه، مدرسه و حمام خانم است که برحسب امر خواهر شاه تهماسب بنا شده است. از این آثار تکیه و حمام باقی است اما مدرسه خانم در حمله افغان ها به تهران خراب شد. بعد صاحب دیوان در جای آن حسینیه‌ای بنا کرد که اکنون مدرسه‌ای معروف به فرهنگ در همان محل است. موقوفات مربوط به این تکیه عبارت است از سه باب دکان مسجد گذار و حمام خانم و تکیه به مساحت 300 متر در بخش 9 عولاجان.»
تکیه خانم تا پیش از ساخت تکیه دولت تکیه رسمی تهران بود و شاه در زمانی که در تهران بود به این تکیه می‌آمد و عزادارای و تعزیه‌خوانی را می‌دیدید. حالا از مجموعه خانم حمام آن مانده است. حمامی که هیچ نشانی از روزگار قدیم ندارد.
پژوهشگر: فرزانه ابراهیم زاده


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

تراز لیزری چه ابزاری است و کجا کاربرد دارد؟

همایش ملی قرآن و انگاره‌های علوم زیستی به همت دانشگاه علوم کشاورزی ساری برگزار می‌شود

مهلت ثبت نام پذیرفته شدگان سوابق تحصیلی پیام نورتمدید شد

فرمانده سپاه کربلای مازندران: طرح حافظان سلامت با همکاری سپاه در مازندران اجرایی می‌شود

قرض برای ادامه تولید در زمینهای کشاورزی/ برای خرید کود پول نداریم

همکاری دانشگاه آزاد اسلامی با سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی مازندران

اعتراف عجیب حمید لولایی به سرقت از یک آشنا+ عکس

دادگاه محمد امامی/نماینده دادستان: امامی به‌جای دفاع از خود به بازیگری روی آورده

برق دزدی که یک جانباز قطع نخاع را گرفتار کرده است/ کوتاهی اداره پست و در ارسال نامه و عدم پاسخگویی/ اسنوا نه پول را پس می‌دهد نه کالا را تحویل

در نهمین جلسه دادگاه محمد امامی چه گذشت؟

سند جدید در خصوص محمد نادری و باشگاه کورتریک بلژیک

ادعای ترامپ در کارزار انتخاباتی: دکترها برای اینکه پول بیشتری بگیرند، علت مرگ را کووید اعلام می‌کنند

آمار کرونا مازندران 10 آبان؛ 49 ترخیصی و 89 ابتلای جدید

ادعای ترامپ: دکترها برای اینکه پول بیشتری بگیرند علت مرگ را کووید اعلام می‌کنند

کشف و ضبط 3 تن چوب جنگلی قاچاق در ساری

صدای به‌جامانده از سلمان هراتی را بشنوید

تاوان سنگین سرقت از مرد سرطانی

کشف جسد حلق آویز دختر 11ساله

افزایش 27درصدی هزینه هتل و رستوران

کشف انبار احتکار نیم میلیون ماسک در تهران

بهترین آهنگ های فیلم های ترسناک برای شب هالووین!

هنرپیشه جیمز باند درگذشت + عکس و آثار

پایه‌ریزی شهر هوشمند در مازندران آغاز شد

زیر گذر غیرهمسطح بزرگراه فتح_باغستان، بهار1400 به بهره برداری می رسد

بندر امیرآباد برای 650 میلیارد تومان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی قرارداد بست

دوره فراگیر ارشد به دانشگاه پیام نور بازگشت

راه‌اندازی موزه استاد شهریار در تهران

اجرای کامل طرح کاپ (کاهش پسماند) در اماکن تجاری منطقه 7

طرح یک طرفه شدن خیابان شهرداری در شمال تهران اجرایی شد

معرفی ایده های برتر دانشجویی "کمند" در استان های شمال شرق کشور

پلمب 10 سفره خانه متخلف در بابلسر

دستگیری شکارچیان متخلف در 3 شهرستان مازندران

پایان سرقت‌های سریالی احشام در نکا

پلمب 7 نانوایی سوادکوه‌ شمالی برای مقابله با کرونا

افزایش 3 تا 6 درجه ای دمای هوا در استان های ساحلی خزر

کاهش 20هزار تومانی قیمت گوشت در بازار

زنان شانسی برای رئیس‌جمهور شدن ندارند

محدودیت‌های جدید کرونایی برای 25 استان

تولید نانو غذا برای بیماران گاستروکتومی برای نخستین بار در مازندران

تولید نانو غذا برای بیماران گاستروکتومی از سوی محققان مازندرانی برای نخستین بار در دنیا

دیدار رئیس جهاد دانشگاهی مازندران با نماینده مردم بابلسر و فریدونکنار در مجلس

کسب رتبه برتر معاونت شهرسازی و معماری در رسیدگی به پیام های سامانه 1888

ارزش تجارت خارجی گمرکات مازندران از 619 میلیون دلار گذشت

کشف 3 تن چوب جنگلی قاچاق در ساری

پلمب سفره خانه های متخلف در بابلسر

سالانه 214 هزار تن محصولات کشاورزی در جویبار تولید می‌شود

نصب و استقرار تونل و دستگاه ضدعفونی کننده در ساختمان شهرداری منطقه17

خبر پرشدن ظرفیت بهشت زهرا به هیچ وجه صحت ندارد

ساخت درنگ گاه با نمای آجری در منطقه 10 پایتخت

دفاع از فرماندار زن شهر قدس اینگونه بود