پیام مازند

آخرين مطالب

شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید مقالات

شبی خوش است بدین قصه اش دراز کنید
  بزرگنمايي:

پیام مازند- ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار می مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم می دارند.
این شب به زمان بین غروب آفتاب از 30 آذر (آخرین روز پاییز) تا طلوع آفتاب در اول ماه دی (نخستین روز زمستان) اطلاق می شود. ایرانیان و بسیاری از دیگر اقوام شب یلدا را جشن می گیرند. این شب در نیم کره شمالی با انقلاب زمستانی مصادف است و به همین دلیل از آن زمان به بعد طول روز بیش تر و طول شب کوتاه تر می شود.
واژهٔ یلدا ریشهٔ سریانی دارد و به معنای ولادت و تولد است. منظور از تولد، ولادت خورشید (مهر/میترا) است. رومیان آن را "ناتالیس آنایکتوس" یعنی روز تولد مهر شکست ناپذیر می نامند. ابوریحان بیرونی از این جشن با نام "میلاد اکبر" نام برده و منظور از آن را میلاد خورشید دانسته است.
یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می داد و در طول سال با سپری شدن فصل ها و اختلافات آنها بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.
آنان ملاحظه می کردند که در بعضی ایام و فصول روزها بسیار بلند می شود و در نتیجه در آن روزها، از روشنی و نور خورشید بیشتر می توانستند استفاده کنند. این اعتقاد پدید آمد که نور و روشنایی و تابش خورشید نماد نیک و موافق بوده و با تاریکی و ظلمت شب در نبرد و کشمکش اند.
مردم دوران باستان و از جمله اقوام آریایی، از هند و ایرانی - هند و اروپایی، دریافتند که کوتاه ترین روزها، آخرین روز پاییز و شب اول زمستان است و بلافاصله پس از آن روزها به تدریج بلندتر و شب ها کوتاهتر می شوند، از همین رو آن را شب زایش خورشید نامیده و آغاز سال قرار دادند.
بدین سان در دوران کهن فرهنگ اوستایی، سال با فصل سرد شروع می شد و در اوستا، واژه Sareda, Saredha "سَرِدَ" یا "سَرِذَ" که مفهوم "سال" را افاده می کند، خود به معنای "سرد" است و این به معنی بشارت پیروزی "اورمزد" بر اهریمن و روشنی بر تاریکی است.
در آثارالباقیه ابوریحان بیرونی، ص 255، از روز اول دی ماه، با عنوان خور نیز یاد شده است و در قانون مسعودی نسخه موزه بریتانیا در لندن، "خُره روز" ثبت شده، اگرچه در برخی منابع دیگر "خرم روز" نامیده شده است.
در برهان قاطع ذیل واژه یلدا چنین آمده است:یلدا شب اول زمستان و شب آخر پاییز است که اول جَدی و آخر قوس باشد و آن درازترین شب هاست در تمام سال و در آن شب و یا نزدیک به آن شب، آفتاب به برج جدی تحویل می کند و گویند آن شب به غایت شوم و نامبارک می باشد و بعضی گفته اند شب یلدا یازدهم جدی است.تاریکی نماینده اهریمن بود و چون در طولانی ترین شب سال، تاریکی اهریمنی بیشتر می پاید، این شب برای ایرانیان نحس بود و چون فرا می رسید، آتش می افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیطانی نابود شده و بگریزند، مردم گرد هم جمع شده و شب را با خوردن، نوشیدن، شادی و پایکوبی و گفتگو به سر می آوردند و خوانی ویژه می گستردند، هرآنچه میوه تازه فصل که نگاهداری شده بود و میوه های خشک در سفره می نهادند.
سفره شب یلدا، "میَزد" نام داشت و شامل میوه های تر و خشک، نیز آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان، لُرک که از لوازم این جشن و ولیمه بود، به افتخار و ویژگی "اورمزد" و "مهر" یا خورشید برگزار می شد.
در آیین های ایران باستان برای هر مراسم جشن و سرور آیینی، خوانی می گستردند که بر آن افزون بر آلات و ادوات نیایش، مانند آتشدان، عطردان، بخوردان، برسم و غیره، برآورده ها و فرآورده های خوردنی فصل و خوراک های گوناگون، خوراک مقدس مانند «می زد» نیز نهاده می شد.
ایرانیان گاه شب یلدا را تا دمیدن پرتو پگاه در دامنهٔ کوه های البرز به انتظار باززاییده شدن خورشید می نشستند. برخی در مهرابه ها (نیایشگاه های پیروان آیین مهر) به نیایش مشغول می شدند تا پیروزی مهر و شکست اهریمن را از خداوند طلب کنند و شب هنگام دعایی به نام "نی ید" را می خوانند که دعای شکرانه نعمت بوده است.
روز پس از شب یلدا (یکم دی ماه) را خورروز (روز خورشید) و دی گان؛ می خواندند و به استراحت می پرداختند و تعطیل عمومی بود (خرمدینان، این روز را خرم روز یا خره روز می نامیدند).خورروز در ایران باستان روز برابری انسان ها بود در این روز همگان از جمله پادشاه لباس ساده می پوشیدند تا یکسان به نظر آیند و کسی حق دستور دادن به دیگری نداشت و کارها داوطلبانه انجام می گرفت نه تحت امر.
در این روز جنگ کردن و خونریزی حتی کشتن گوسفند و مرغ هم ممنوع بود این موضوع را نیروهای متخاصم با ایرانیان نیز می دانستند و در جبهه ها رعایت می کردند و خونریزی به طور موقت متوقف می شد و بسیار دیده شده که همین قطع موقت جنگ به صلح طولانی و صفا تبدیل شده است. در این روز بیشتر از این رو دست از کار می کشیدند که نمی خواستند احیاناً مرتکب بدی شوند که آیین مهر ارتکاب هر کار بد کوچک را در روز تولد خورشید گناهی بسیار بزرگ می شمرد.
ایرانیان به سرو به چشم مظهر قدرت در برابر تاریکی و سرما می نگریستند و در خور روز در برابر آن می ایستادند و عهد می کردند که تا سال بعد یک سرو دیگر بکارند.
جشن شب یلدا بعد از نوروز تنها جشنی است که همواره در میان ایرانیان پایدار مانده است ؛ دور هم بودن و خوردن آجیل مخصوص ، هندوانه و انار و شیرینی و میوه های گوناگون، گرفتن فال حافظ و شاهنامه خوانی که هر کردام حکمت خاص خودشان را دارند و بیشتر جنبه نمادین دارند از جمله آداب و رسوم های ویژه شب یلدا است که متاسفانه امروزه با وجود تکنولوژی های مختلف به مانند گذشته کمتر مورد توجه قرار می گیرند.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

شوری 4 برابری آب دریای خزر با طرح انتقال

بدهی در بدهی ؛ ریشه مشکل کمبود دارو و تجهیزات در مازندران

همگام با قدم‌هایی در مسیر عاشقی/ همه خادم الحسین (ع) هستند

پاییز مازندران در جنگل های راش سوادکوه

53 هفته پس از سیل، یادم تو را فراموش + فیلم

تور صیادان مازندران پهن شد/نگرانی از نفس های آخر ماهی سفید و کپور

تند شدن نبض خشکسالی در تالاب بین‌المللی میانکاله

ظرفیت گردشگری طبیعت؛ ناشناخته در مازندران

تولیدات معدنی مازندران هم ردیف نفت درآمدزاست اگر...

نم کشیدن صنعت نوغانداری در مازندران

فعالیت خاموش مهدهای کودک غیرمجاز در مازندران

فرو نشست در راه مازندران...

نیروگاه زباله‌سوز ساری کلاف سردرگم

فعالیت های بدون نظارت معادن شن و ماسه در سوادکوه

کنترل 10 بیماری مهلک در کودکان/ سلامت یارانی که دیده نمی شوند

غمنامه دریا و ساحل ادامه دارد/ دستکاری در آمار غریق مازندران

"ردپای پیر" امیر فرمانده که تا شهادت متوقف نشد

روایتی از عملیات والفجر 8/ چگونگی عبور از اروند خروشان و فتح فاو

دغدغه ای به نام «زباله» در مازندران/ توقف انتقال زباله به جویبار

گروگان گازهای گلخانه‌ای را بیشتر بشناسید!

محصولات پاییزه در سراشیبی تولید/ آژیر قرمز در مهد کشاورزی

رجزخوانی عاشقانه گوزن‌ها در جنگل‌های شمال

قوهای آوازخوان به تالاب میانکاله رسیدند

تهدید مسافران در جاده هراز بر اثر ریزش سنگ

چالش های مدارس رسالت آموزش را از بین می برد؟

هفته ای به نام و کام دولت/از روبان چند متر آسفالت تا دربی دولتی

ساماندهی دماوند در انتظار تصویب طرح جامع مدیریت

ترویج کاشت درخت «پالونیا »در شمال کشور فرصت یا تهدید

جولان قلیان در گردشگاه‌ها

کمبود مراکز تفریحی و نگرانی بابت افزایش قلیان سراها در تنکابن

مرید پروری برخی مداحان به انحراف کشاندن عزاداری است

مشاهده رد پای نینجاهای چینی در حوالی تالاب میانکاله

گردشگری مزرعه؛ در گیرودار "شعار و عمل" مسئولان مازندران

مازندران؛ 170 روز پس از بحران/ حال سیمرغ خوب است اما بابل را دریابید

رامسر، رنگین کمان زیبایی های شمال ایران

مازندران سیاهپوش شد/ آیین هایی که جان می بخشد

طلاق عاطفی چیست؟

زندانی در قلب شهر

شماره 41 مجله «ایران‌مهر» منتشر شد

جشن خرمن؛ آیین شکرگزاری در مازندران

روبان ساماندهی "غول زباله" در مازندران چه زمانی بریده می‌شود؟

1000 تن انجیر گلوگاه در حسرت صنایع تبدیلی

جنگل دالخانی، دالان سبز بهشت در رامسر

اسلام بر پایه توحید، نبوت و معاد است

زن‌ها زودتر افسرده می‌شوند یا مردان؟

مهارت افزایی، بایسته رونق تولید

سنگینی آفت خانه باغ‌های غیربومیان بر باغداری مازندران

حضرت علی (ع) در فرهنگ مردم مازندران

کوه‌های کثیف قد می‌کشند/دعوای زرگری مسئولان؛ فاجعه ای در راه است

مدیریت پسا بحران، 5 ماه بعد از سیلاب فروردین 98