پیام مازند

آخرين مطالب

از بلندای ییلاقات خنک مازندران تا سقایی دشت سوزان کربلا گفتگو

از بلندای ییلاقات خنک مازندران تا سقایی دشت سوزان کربلا
  بزرگنمايي:

پیام مازند- تعزیه و شبیه خوانی یکی از برنامه های عزاداری در قالب نمایش آیینی سنتی ایرانیان از دیرباز بوده و کماکان این سنت و فرهنگ دینی و مذهبی در طی سال مخصوصا در ماه محرم الحرام و صفر در کشور ادامه دارد. حضور هنرمندان ایفاکننده نقش های متفاوت ائمه بویژه نقش شبیه خوانی حضرت ابوالفضل عباس(ع) و امام حسین (ع) که غالباً در مراسم تعزیه خوانی از آنها استفاده می شود ارزش و وجه خاصی به لحاظ معنوی و روحانی به این مراسم داده است.

از سوی دیگر بسیاری از تعزیه خوانان در مقام ایفای نقش این جایگاه های رفیع ،‌ مورد نظر لطف خاصه این بزرگان قرار گرفته که سیمای محبوبی یافته و مدت زمان این سعادت نقش آفرینی که زیاد می شود،‌ گاه ایفاکننده نقش را به همان نام عاریه از تعزیه می شناسند. مثل حاج سقای مصفای مازندران که افتخاری برای این خطه است.
حاج سقا که حسن نام دارد با عشق و ارادتش به علمدار کربلا و اجرای بیش از  600 مراسم شبیه خوانی فقط در نقش حضرت ابوالفضل العباس(ع ) به نام ساقی کربلا سقا نام گرفت. این پیر غلام سید الشهدا خود از خانواده های معظم شهداست و عشق و ارادتی بی نظیر به خاندان اهل بیت داشته و خود را مدیون ائمه اطهار(ع ) می داند.

حاج سقا مصفا در اواخر سال 97 در اثر بیماری و عمل جراحی مدت 9 ماه از میدان تعزیه خوانی دور بوده ولکن با توسل به ائمه معصومین صحت یافته و باز به این ساحت مقدس بازگشت.

حاج سقا مصفا، مرد تعزیه مازندران و اهل دهستان امیری و روستای نهر امل است آخرین روستای قابل سکنه منطقه. روستایی که در دهستان بالای لاریجان واقع شده و حتی با استانداردهای امروز ویلاسازی ها و مهاجرت پذیری ییلاقات مازندران ، فقط 45 سکنه دارد.
حاج سقا مصفا پیرغلامی است که نامش فراتر از خودش مرزهای استان را درنوردید و به پیرغلام عاشورایی کشور بدل شد. ورق زدن برگی دیگر از تاسوعا و عاشورای حسینی از دریچه تعزیه با نقش آفرینی حاج سقای مصفا بهانه ای برای گفتگو با این مرد خاک صحنه خورده این نمایش آیینی شد.

صحبت‌هایمان کوتاه بود چون حاج سقا هم بیمار بود و هم خسته از تاختن در میدان نبرد کربلا. من سعی کردم به دلیل خستگی او سئوالات را کوتاه بپرسم و او نیز کوتاه جواب می داد.  
چند سال است که در صحنه تعزیه حضور دارید؟
من اکنون 63 سال است که تعزیه می خوانم و 73 سال سن دارم و طبیعی است که از 10 سالگی تعزیه را آغاز کردم.شغل اصلی من رانندگی ماشین های سنگین بود. از رانندگی بر روی تاکسی در سنین جوانی حرفه شوفری را آغاز کردم و بعد از آن بر روی کامیون و تریلی کار کردم.
حاج سقا در ادامه گفت:در پایان سالهای شغل رانندگی بر روی تانکر سوخت کار می‌کردم و از روی همان رانندگی تانکر نیز بازنشست شدم.
نامتان حسن است چرا می گویند سقا؟
برادرانم در کودکی می‌مردند و مادرم از من خواست تا سقای امام حسین (ع )شوم و از همانجا نامم را سقا گذاشتند.من فرزند بزرگ خانواده هستم و ما سه برادر و چهار خواهر و در جمع 9 نفر در یک خانه بودیم.یکی از برادرانم نیز شهید شد و اکنون 2 برادر مانده ایم.  
چرا تعزیه را انتخاب کرده‌اید ؟
تعزیه را من انتخاب نکردم ، او مرا انتخاب کرد. به گفته خانواده در سن کودکی صدای خوبی برای نوحه سرایی داشتم، صدایی که مال من نبود و موهبت الهی بود که به من داده شد و من نیز در راه امام حسین (ع )آن را تقدیم کردم.ابتدا به تشویق مادرم وارد صحنه تعزیه شدم. البته در اصل دایی‌ام یکی از پیرغلامان تعزیه خوان بود و او مرا به روی صحنه آورد. از آن پس تعزیه را نیز ادامه دادم و هرگز رهایش نکردم.
تعزیه را از روستایمان "نهر" شروع کردم و ابتدا در جمع اهالی روستا تعزیه خوانی می کردم که آن زمان جمعیتی بیشتری داشت.
آیا مداحی هم می کردید یا فقط تعزیه؟
حاج سقا جواب داد: بله مداحی هم می‌کردم و اکنون نیز مداحی را در کنار تعزیه برگزار می کنم.در بالا گفتم که تعزیه خوانی و ورود من به وادی تعزیه نیز از صدای خوبم برای مدح و روضه خوانی آغاز شد.مداحی بخشی جدایی ناپذیر تعزیه است. تمام نوحه سرایان و مدیحه خوانان تعزیه نیز شاگردان من هستند و مداحی و روضه خوانی را از من آموختند.
شما را پیرغلام کشور می دانند ، کجاها تعزیه اجرا کردید؟
هیج کجای کشور به جز مازندران. من از امامزاده هاشم (مرز میان آمل و استان تهران) به بالاتر نرفتم و پایم را برای تعزیه خارج از مازندران نگذاشتم.تمام تعزیه های زندگی ام را در مازندران و برای مردم  این منطقه خواندم و اجرا کردم.

وی افزود: البته نه اینکه از مناطق دیگر کشور تقاضایی نبود و من هم علاقه نداشته باشم. بلکه از جاهای مختلف کشور دعوت داشتم اما نرفتم چون در ایام سوگواری حسینی و محرم نه تنها فرصت نیست ، بلکه خواست مردم استان هم نمی گذارد به تعزیه در استانهای دیگر بپردازم یعنی وقت ندارم.حتی آنقدر در مازندران برای اجرای تعزیه دعوت داریم که نوبت کم می آوریم و نمی توانیم پاسخگوی همه درخواست‌ها باشیم.
با 73 سال سن هنوز تعزیه ؟
تعزیه و عشق امام حسین که سن و سال نمی شناسد. به عشق او هر جایی باید بر روی صحنه رفت.از طرفی مردم من را می‌خواهند و من هم برای مردم همیشه آماده بر روی صحنه رفتن و اجرای تعزیه هستم.البته نه اینکه من شخص ویژه ای هستم ، بلکه ردای حسینی مرا ویژه کرده و عشق مردم به امام حسین ( ع )است که مرا سقای مردم کرده است .
هر وقت مردم نخواستند ما هم اجرا نمی کنیم اما به غیر از این چیزی نمی تواند مرا خسته و از تعزیه دور کند.
جایگاه امام حسین (ع )در زندگی شما چیست؟
حاج سقا درادامه گفت وگو جواب داد: تمام گوشت و پوست تنم برای امام حسین زنده است و چیزی جز عشق امام حسین ندارم.هر قدمی که برداشتم با عنایت به خداو عشق به امام حسین (ع )بود. سال گذشته در تعزیه حادثه ای برایم رخ داد که از ناحیه پا آسیب دیدم و هفته آینده در تهران جراحی دارم.آنچه امروز مرا به روی صحنه قدرت می‌دهد با وجود اینکه باید با عصا تعزیه اجرا کنم عشق امام حسین(ع ) است.
شاید مادرم از من خواست وارد تعزیه شوم ، اما گویی از کودکی خواست خودم بود و فقط مادرم از طرف من خواستِ من را به زبان آورد.
آیا حال و روز تعزیه خوب است؟
بله ، اکنون حال و روز تعزیه بهتر از قبل بوده و خوب است.مردم بیشتری پای تعزیه می نشینند، جوانان بیشتری در میان مشتاقان تعزیه می‌بینم و جوانان بسیاری برای تعزیه خوانی پیش ما می آیند که بعضی مواقع شخصیت خالی نداریم تا به آنها بدهیم.
در سال‌های اخیر متقاضی برای اجرای تعزیه افزایش یافته و بسیاری از والدین می خواهند فرزندانشان را از کودکی وارد تعزیه کنند.حتی با وجود اینکه ما نسل سوم تعزیه هستیم ، باز هم مشتاقان تعزیه روز به روز بیشتر می شوند.
برخی میان تعزیه و مداحی فاصله می‌بینند و فکر می‌کنند یکی از آنها جای دیگری را گرفته است.البته که اینطور نیست. مداحی بخشی از تعزیه است. فقط تعزیه روایت مستقیم و چهره به چهره حماسه کربلا است و مداحی روایت گفتاری.امروزه تعزیه در میان مردم بیشتر شده و این موضوع را افزایش تقاضا برای اجرای تعزیه گواه می کند.
آیا همه فوت و فن تعزیه را به شاگردان و مریدان می آموزید؟
تعزیه برای امام حسین و در راه امام حسین است. تعزیه برای من نیست که بخواهم چیز پنهانی داشته باشم.تا کنون هر نوحه ، شعر ، مرثیه و روایت و فنی در نمایش تعزیه بود به شاگردانم آموختم زیرا همه چیز من برای امام حسین(ع ) و عاشقان آن است و چیزی از خود ندارم که بخواهم برای خود نگهدارم. از سراسر استان مازندران شاگرد داشتم .
در تعزیه به دنبال چه چیزی هستید؟
حاج سقا گفت : دنبال چیزی جز عشق امام حسین (ع ) نبودیم و نیستیم.نه دنبال شهرت بودم و نه دنبال اسم و آوازه ای. به دنبال معروفیت و اینکه از خود عکسی بگیریم تا مشهور بشویم نبودیم.
به دنبال پول هم نبودیم چون اصلا پولی در این شغل نیست ، البته اگر بشود اسم تعزیه را شغل گذاشت.تعزیه ما برای امام حسین است و در راه امام حسین معروفیت ، پول و اسم و رسم معنایی ندارد.

حاج ساق مصفا بعد از گفت و گوی صمیمی با چند شوخی ما را ترک کرد تا به مراسمی در جای دیگر استان مازندران حاضر شود.

گویی مردی که خستگی و درد نمی شناسد...


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

نوشهر سومین شهر از نظر میزان بارندگی در مازندران

جاده های مازندران برفی و لغزنده است

سطح آب های زیرزمینی مازندران کاهش یافته است

آموزش و پرورش مازندران امسال 30 میلیارد ریال درآمد داشت

182 کیلومتر از محورهای برفی مازندران برفروبی شد

14 خانه بومگردی در رامسر فعال شده است

خودروها را در مراکز مجاز دوگانه سوز کنید

مرگ 495 نفر بر اثر تصادفات رانندگی در مازندران

کارگاه آموزشی آشنایی با قوانین تامین اجتماعی در بابل برگزار شد

ناپایداری جوی در مازندارن ادامه می‌یابد

تمامی جاده‌های کوهستانی مازندران برفی است

ترافیک در محورهای ارتباطی مازندران روان است

پای لنگ خودروهای سنگین مازندران در معاینه فنی

افزایش تا هشت درجه‌ای دمای هوای مازندران

کمربندی غربی ساری به نام سردار شهید سلیمانی نامگذاری شد

22 راهدارخانه کوهستانی مازندران برای خدمات دهی به مسافران مجهز شد

2 محور ارتباطی در مازندران مسدود است

85 درصد از سواحل خزر در مازندران آزاد شد

گردش مالی تولید مرکبات در مازندران 10 هزار میلیارد تومان است

حدود نیمی از شبکه آبرسانی روستایی جویبار فرسوده است

مخازن آبی مازندران پر شد

ساخت 2 میدان در کتالم و سادات شهر پیشرفت 50 درصدی دارد

یک قطعه زمین با ارزش 21 میلیارد در فریدونکنار وقف شد

122 مرکز نیکوکاری در مازندران ایجاد شده است

2 نیروگاه مقیاس کوچک برق در مازندران آماده بهره‌برداری شد

مسمومیت کودک چالوسی ناشی از کیک بسته‌بندی منتفی است

قطع و قاچاق تدریجی 330 اصله درخت شمشاد در جنگل های نشتارود

فرسودگی ناوگان راهداری در مازندران/22 دستگاه نوسازی شد

هوای مازندران این هفته زمستانی نمی‌شود

بارندگی های سنگین دلیل رانش در روستای بهارپشته رامسر است

شروع طرح امداد زمستانی اورژانس 115 دانشگاه علوم پزشکی مازندران

آغاز برخورد با مراکز نصب سوخت گازمایع در مازندران

پروانه کسب الکترونیک از افتخارات شرکت وب‌سازان خزر در مازندران

کارما جزء 3 نرم افزار نظام یافته کشور است

مصرف بنزین در مازندران روزانه 800 هزار لیتر کم شد

یک هزارو 600 روستای مازندران از اینترنت تلفن همراه برخوردار هستند

توسعه پایدار کشور در گرو تحول اساسی در ساختار مدیریت منابع طبیعی است

آلاشت یخ زد/ ثبت دمای 1.2 درجه

محور کندوان و کیاسر مه آلود است

اکثر نقاط کشور بارانی شد

نرم افزار موبایلی ثبت‌نام داوطلبان مجلس در مازندران فعال شد

پوشش‌های جنگلی با پسماندهای زباله نابود می‌شود

اکیپ های راهداری در محورهای برفگیر مازندران مستقر شدند

هواشناسی مازندران نسبت به کاهش دمای هوا اخطار داد

واژگونی مینی‌بوس 11 کارگر را روانه بیمارستان کرد

خبری از متروی تهران-شمال نیست

قاتل خاموش در مازندران 4 قربانی گرفت

طرح مطالعاتی متروی پردیس- آمل تا پایان سال 98 نهایی می‌شود

سیگاری ها در خط مقدم ابتلا به آنفلوانزا

سنگ‌های سخت را تبدیل به نان گرم سفره‌های مردم می‌کنیم