پیام مازند

آخرين مطالب

موانع استقلال بانک مرکزی در کشور چیست؟ اجتماعي

موانع استقلال بانک مرکزی در کشور چیست؟
  بزرگنمايي:

پیام مازند -

پیام مازند


نقوی با بیان اینکه اصلی‌ترین مانع در مسیر استقلال بانک مرکزی، دولتی بودن اقتصاد ایران است، گفت: اقتصادی که همواره با فشار بر منابع بانک مرکزی، تبعات منفی بر جریان نقدینگی و ثبات اقتصادی داشته است، هرچند بانک مرکزی تمام تلاش خود را برای کنترل تورم و نقدینگی داشته و دارد اما مقاومت در برابر ساختار و فشارهای دولتی بر نظام بانکی کشور، کاری است سخت و دشوار.
به گزارش پول نیوز؛ استقلال بانک مرکزی امری ضروری است که با تحقق این مهم، بانک مرکزی می تواند نظم مطلوبی را در نظام پولی کشور ایجاد کند و کارآمدی سیستم اقتصادی کشور را افزایش دهد. استقلال بانک مرکزی به معنای جدایی سیاست های پولی از سیاست های مالی در نظام اقتصادی کشور است که بانک مرکزی را از حوزه تسلط مطلق دولت رها می کند و در نتیجه، دولت نمی‌تواند به میل خود و به هر میزانی که تشخیص می دهد به استقراض از بانک مرکزی و انتشار پول به منظور تامین کسری بودجه روی آورد. در چنین نظامی، بانک مرکزی مسئول حفظ ارزش داخلی پول ملی از طریق مقابله با تورم تلقی می‌شود در حالی که انتظار می رود تعیین ارزش خارجی پول، یعنی نرخ برابری آن در مقابل ارزهای خارجی، به عوامل بازار واگذار شود. از سوی دیگر با توجه به اینکه عامل اصلی تورم، فشار تقاضا و نقدینگی است، این استقلال باعث خواهد شد که سیاستهای پولی بانک مرکزی عمدتاً در جهت ایجاد ثبات اقتصادی و ثبات قیمتها باشد و تصمیمات اخذ شده بیشتر بر مبنای اقتصادی و نه سیاسی باشد.
بررسی تاریخ اقتصادی نشان می‌دهد تا قبل از ایجاد نهادی به نام بانک مرکزی، دولت ها نقش انتشار پول را به عهده داشتند. دولتها با استفاده از امتیاز نشر پول هر زمان که با کاهش درآمد یا کمبود نقدینگی در خزانه رو به رو می‌شدند با افزایش شدید حجم پول در گردش، ‌به تورم دامن می‌زدند. دولت ها که به دلیل تصدی قوه مجریه و تکفل هزینه‌های بودجه‌ای تمایل به خرج کردن منابع به میزان بیش از درآمدها دارند، همواره بر بانک‌های مرکزی برای اخذ وام فشار وارد کرده و توجه زیادی به اثرات تورمی ناشی از این امر ندارند. در واقع علی‌رغم اینکه مطابق ملاحظات تجربی و نظری اقتصاد کلان، تنظیم سیاست های پولی از جمله حجم عرضه پول باید متناسب با اهدافی چون رشد اقتصادی و ثبات سطح عمومی قیمت ها انجام پذیرد، مشکلات مالی دولت ها بر این ملاحظات فایق آمده و در نتیجه کارکرد سیاست های پولی را با مخاطره جدی مواجه ساخته است. به همین دلیل تجربه تاریخی درباره روابط بین دولت و بانک مرکزی منجر به شکل گیری نظریه استقلال پیرامون روابط بین دولت و بانک مرکزی منجر شده است. این نظریه در قانون های پولی و بانکی بسیاری از کشورهای پیشرفته و یا در حال توسعه متجلی گردیده است و از سوی نهادهای اقتصادی و پولی و مالی بین المللی به صورت یک توصیه عمومی مورد تأکید قرار می‌گیرد.
بانک مرکزی وقتی مستقل به شمار می‌رود که بتواند وظایف خود را مستقل از هرگونه فشار سیاسی و یا روابط ویژه دولت بر اساس ضوابط و قوانین اقتصادی و نه سیاسی انجام دهد. اصولا استقلال در طبیعت بانک مرکزی نهفته است زیرا لزوم استقلال نظام و مدیریت پولی یک کشور از نفوذ سیاستها و برنامه های دولت ها و منافع گروه های مختلف سیاسی از جمله مهمترین علل پیدایش بانک مرکزی است. استقلال بانک مرکزی بدان معنی نیست که بانک مرکزی آزادی مطلق دارد و نباید توجهی به سیاستهای دولت بکند، بلکه برعکس بانک مرکزی باید با توجه به شرایط اقتصادی و مراحل توسعه ای که کشور در آن قرار دارد، سیاست های پولی موثری به کار گیرد تا ضمن کنترل تورم باعث رکود و بیکاری نشود و در عین حال، بتواند انگیزه و تحرک لازم در اقتصاد کشور را به وجود آورد. دو سطح از استقلال برای بانک مرکزی متصور است. این دو سطح عبارتند از: سطح اول استقلال در تعیین اهداف اقتصادی است، به این معنی که بانک مرکزی به تنهایی و مستقل از دولت به تعیین اهداف اقتصادی بپردازد. سطح دوم که از حالت اول محدود‌تر است استقلال در استفاده از ابزارهای اقتصادی منتخب است. در این شکل از استقلال، ‌اهداف کلان اقتصادی توسط دولت تعیین می‌شود و تعیین روش محقق ساختن اهداف انتخابی به بانک مرکزی محول می‌شود.
در همین رابطه جواد نقوی کارشناس امور اقتصادی در کشور به خبرنگار پول نیوز گفت: اصلی‌ترین مانع در مسیر استقلال بانک مرکزی، دولتی بودن اقتصاد ایران است. اقتصادی که همواره با فشار بر منابع بانک مرکزی، تبعات منفی بر جریان نقدینگی و ثبات اقتصادی داشته است، هرچند بانک مرکزی تمام تلاش خود را برای کنترل تورم و نقدینگی داشته و دارد اما مقاومت در برابر ساختار و فشارهای دولتی بر نظام بانکی کشور، کاری است سخت و دشوار.
وی افزود: کشورهای توسعه یافته به استقلال مناسبی برای بانک‌های مرکزی خودشان رسیده‌اند و توانسته‌اند حجم نقدینگی را بدون ملاحظه دولت‌ها، کنترل کنند. این بانک‌ها، بر اساس شرایط و استانداردهای اقتصادی توانسته‌اند حجم نقدینگی را کنترل کنند و اجازه ندهند دولت ریسک زیادی داشته باشد یا اسکناس بدون پشتوانه چاپ کند یا استقراض از بانک مرکزی داشته باشد.
نقوی عنوان کرد: هدف کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه برای استقلال بانک مرکزی ، کنترل حجم نقدینگی است. تا نقدینگی اضافی از اقتصاد حذف شود تا باعث تورم نشود. هرچند اهداف دیگری نیز مدنظر است. به عبارت دیگر بانک‌های مرکزی در دنیا، دو مسوولیت بزرگ دارند. یکی سیاست‌گذاری پولی و ارزی است، یکی هم نظارت بر فعالیت بانک‌ها.
این کارشناس ارشد بانکی در کشور گفت: در کشورهای در حال توسعه، صحبت از استقلال بانک مرکزی، زیاد شنیده می‌شود. ولی در عمل چون اقتصاد در این کشورها دولتی هست و بیشتر اعضای شورای پول و اعتبار و سیاست‌گذاران در کشورهای در حال توسعه، دولتی هستند، نهایتا بانک مرکزی این کشورها، به کارگزار دولت تبدیل می‌شود. به بیان دیگر صندوق دولت محسوب می‌شود.
وی مطرح کرد: وقتی که 80 درصد اقتصاد کشورمان دولتی باشد، بانک مرکزی نمی‌تواند در برابر خواسته‌های دولت مقاومت کند. الان در شورای پول و اعتبار، اکثر اعضا، نماینده دولت هستند. به بیان دیگر، اقتصاد دولتی در هر کشوری، مانع اصلی در برابر استقلال بانک مرکزی است. در حقیقت وقتی اقتصاد کشور خصوصی باشد، موضوع برعکس می‌شود.
این کارشناس اقتصادی بیان کرد: وقتی ساختار اقتصادی درست باشد، رفتار بنگاه و بانک‌ها کاملا درست می‌شود و بانک مرکزی هم به راحتی می‌تواند نظارت کند. در دنیا معمولا، همه بانک‌های مرکزی که دولتی هستند، خوب عمل نمی‌کنند به جز ژاپن که بانک مرکزی دولتی آن خوب کار می‌کند؛ زیرا اقتصاد آن بخش خصوصی است. در آمریکا که بانک مرکزی از نمایندگان بانک‌های خصوصی تشکیل شده است، یعنی در واقع اعضای بانک مرکزی از بانک‌های خصوصی هستند ولی رئیس آن را دولت انتخاب می‌کند.
نقوی خاطر نشان کرد: اقتصاد ما به‌دلیل ساختاری که دارد، همواره با کسری بودجه قابل توجهی مواجه بوده است و در این شرایط به‌دلیل دولتی بودن اقتصاد، استقلال بانک مرکزی کارآیی مطلوبی ندارد. به عبارت دیگر در این شرایط و ساختار اقتصادی، بانک مرکزی نمی‌تواند بگوید من مستقل هستم و اجازه نمی‌دهم از نظام بانکی و بانک مرکزی استقراض کنید و پول بدون پشتوانه منتشر نمی‌کنم و همچنین بدهی‌ها و اوراق قبلی‌تان را هم که منتشر کرده‌اید باید برگردانید. اصلا چنین چیزی در این ساختار اقتصادی ایران، امکان‌پذیر نیست.

لینک کوتاه:
https://www.mazan-online.ir/Fa/News/221029/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

بازدید معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده از مرکز درمان ناباروی جهاد دانشگاهی خوزستان/ تصویر

باز هم ... از دامن زن مرد به معراج می رود

جوانان ایران اسلامی ما می‌توانیم را به جهان ثابت کردند.

تداوم روند کاهشی کرونا و حضور چشمگیر مسافران در مازندران

تخم‌مرغ‌های همدان راهی خرم‌آباد و اهواز می‌شوند

رئیس‌جمهور در یادمان شهدای قلاویزان: چند بار از مرز مهران راهی کربلا شدم/ حضور در مسیر راهیان نور برای مسؤولان درس‌آموز است

خلعتبری: آقای گل لیگ نباید 500هزار دلار بگیرد؟

آیا باید حتماً از فیلتر UV در عکاسی دیجیتال استفاده کرد؟

روایت بیمار و درد پول نقد در مطب برخی پزشکان استان خراسان جنوبی

حضور در کلاس درس، تهذیب و آموزش است

کانال متعفن فاضلاب، ابر مشکل اهالی محله «عباس‌آباد» شهر ری

هراس نداشتن از ایجاد تغییر و تحول در آموزش و پرورش

ثبت‌نام دوره فراگیر کارشناسی ارشد پیام‌نور از 5 آذر

پیشرفت جامعه با آموزش و پرورش پویا امکان‌پذیر می‌شود

کانال متعفن فاضلاب؛ ابر مشکل اهالی محله «عباس‌آباد» شهرری

پیشنهاد جلسه مشترک برای حل معضل چندین‌ساله فاضلاب «عباس‌آباد»

بیشترین ماموریت های امدادی هلال احمر در استان مازندران انجام شد

عضو شورای شهر تهران/ سایه سنگین کانال متعفن فاضلاب روی زندگی اهالی عباس آباد

تورم زیر سایه غول نقدینگی

آغاز سال تحصیلی بیش از 500هزار دانش‌آموز مازندرانی به‌صورت حضوری و غیرحضوری

بروجرد قهرمان رقابت‌های وزنه‌برداری لرستان شد

محسن بنگر: شانس برد پرسپولیس نسبت به الهلال بیشتر است / اختصاصی طرفداری

قابل اعتمادترین خدمات باربری چالوس کدامند؟

از غرق شدن 4 نفر در آب‌های ساحلی مازندران تا حریق 50 هکتار از جنگل‌های بهشهر

آغاز فعالیت موکب اوقاف مازندران در سامرا

موذن: ساخت دستگاه 100 تنی ساماندهی زباله در سازمان بسیج علمی و پژوهشی مازندران/ راه‌اندازی صندوق نوآوری در بسیج علمی

رئیس صندوق بین المللی پول متهم به دستکاری داده های اقتصادی چین شد

تحلیل انتقال رونالدو به یونایتد از زبان کفاشیان

شهباززاده نباید 500 هزار دلار بگیرد؟

دیروز چهار نفر در سواحل خزر غرق شدند

بستری 133 کرونایی در شهرستان بابل

دیروز چهار نفر در سواحل مازندران غرق شدند

تجلیل از رزمندگان و ایثارگران دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم‌آباد

انجام بیشترین ماموریت های امدادی هلال احمر در استان مازندران

غرق شدن 4 نفر در آب‌های ساحلی مازندران

50 هکتار از جنگل‌های بهشهر طعمه حریق شد

مدافع اسبق پرسپولیس شاگرد پیروز قربانی شد (عکس)

تداوم برخورد با متجاوزین به اراضی ملی در مازندران/ بیش از 20 هزار متر مربع از اراضی ملی آزاد شد

باران در جاده‌های مازندران/وضعیت ترافیکی جاده کندوان پرحجم است

تظاهرات مردم کابل علیه تحریم دارایی‌های افغانستان توسط آمریکا

50 هکتار از جنگل‌های شهرستان بهشهر طعمه حریق شد

درد دل مردم| لیسانس بیکار حقوق مشکلم را با 3 میلیون حل کرد اما وکیل شاغل دو میلیارد پول می خواست!/ عوارض 12 برابری، برای خودروی 15 ساله / بیمه ها داروهای داخلی را هم پوشش نمی دهند!

کرونا 7 مازندرانی دیگر را به کام مرگ کشاند

تظاهرات مردم کابل علیه آمریکا

طرح دیوارنگاره ما مقتدریم در شهرستان‌های مازندران اجرا می‌شود

مهار آتش سوزی مراتع لاریجان

جوانان را باید همانند جوانان دوران دفاع مقدس تربیت کنیم

ابرچالش‌های محله عباس آباد با سه دهه قدمت

ثبت بیش از هشت هزار ازدواج امسال در لرستان

گاز چهار شهر لرستان به دلیل تعمیرات قطع می‌شود