پیام مازند - ایرنا / طبق دادههای آماری دریافتی از مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور و براساس شاخص استانداردهای جهانی ۱۰ ساله، تا پایان اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۴، ۴۳.۷ درصد از مجموع مساحت حدود ۲۴ هزار کیلومتر مربعی مازندران درگیر خشکسالی بسیار شدید است.
همچنین طبق این داده آماری، ۲۲ درصد از مجموع مساحت مازندران درگیر خشکسالی شدید، ۱۶.۳ درصد درگیر خشکسالی متوسط و ۷.۴ درصد نیز درگیر خشکسالی خفیف است و به نوعی خطر زنگ خشکسالی. در این استان شمالی کشورمان به صدا در آمده است.
دادههای آماری مرکزی ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نشان میدهد که براساس شاخص استانداردهای جهانی دوره ۱۰ ساله تا پایان اردیبهشت ماه امسال در مقایسه با سایر شهرهای مازندران، ۱۰۰ درصد مساحت شهرهای بابلسر، جویبار، سیمرغ و میاندورود درگیر خشسکسالی بسیار شدید و نوشهر با ۷۰.۷۳، محمودآباد با ۴۶.۱۶، کلاردشت با ۳۱.۹۱ و تنکابن با ۳۱.۹۰ درصد مجموع مساحت درگیر خشکسالی شدید و عباس آباد با ۳۵.۴۷، امل با ۳۰.۴۹، بابل با ۲۴.۴۵، کلاردشت با ۳۲.۴۳ و تنکابن با ۲۰. ۶۱ درصد مجحموع مساحت درگیر خشکسالی متوسط است.
همچنین طبق این داده، شهرهای رامسر با ۲۰.۸۰، چالوس با ۱۸.۵۹، سوادکوه با ۱۳.۱۰ و نور با ۱۱.۲۵ درصد مجموع مساحت، درگیر خشکسالی خفیف هستند.
دادههای آماری مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نشان می دهد بر اساس شاخص استانداردهای جهانی دوره یکساله تا پایان خردادماه سال ۱۴۰۵، ۸۰.۷۲ درصد از مجموع مساحت مازندران درگیر خشکسالی بسیار شدید، شدید، متوسط و حفیف است که از این مقدار، ۲.۳ درصد مجموع مساحت این استان درگیر خشکسالی بسیار شدید، ۲۳.۵ درصد درگیر خشکسالی شدید و ۳۰.۹ درصد درگیر خشکسالی خفیف است.
براساس شاخص استانداردهای جهانی دوره یکساله تا پایان خردادماه سال ۱۴۰۵، در مقایسه با سایر شهرهای مازندران ۱۰.۶۳ درصد مجموع مساحت کلاردشت با خشکسالی بسیار شدید مواجه است و پس از آن سوادکوه با ۸.۲۶، چالوس با ۸.۲۴، آمل با ۶.۲۰ درصد در جایگاه بعدی قرار دارند،
نکا با ۸۴.۸۰، قائم شهر با ۴۹.۹۹، بهشسهر با ۴۱.۷۲، ساری با ۳۹.۴۲ و کلازردشت بیا ۲۹.۷۶ درصد مجموع مساحت در مقایسه با سایر شهرهای مازندران درگیر خشکسالی شدید و ساری با ۵۸.۵۳، سیمرغ با ۵۷.۱۳، بابلسر با ۵۴.۵۴، نوشهر با ۵۲.۴۳ و سوادکوه با ۴۲.۷۵ درصد مجموع مساحت درگیر خشکسالی متوسط هستند.
خشکسالی و کمبود آب در ایران وارد مرحله ای بحرانی و فراگیر شده که حدود ۹۷ درصد از مساحت کشور و بیش از ۹۰ درصد جمعیت را درگیر کرده است. کاهش ۴۰ درصدی بارش نسبت به نرمال، همراه با افزایش دما تا ۱.۲ درجه، موجب افت منابع سطحی و زیرزمینی، کاهش پرشدگی به طور میانگین ۴۴ درصد سدهای کشور و همچنین تشدید تنش آبی شده است.
استانهایی نظیر سیستان و بلوچستان، کرمان، تهران، سمنان و قم از مناطق با بیشترین شدت بحران هستند. شاخصهای خشکسالی هواشناسی، پوشش گیاهی و کشاورزی نیز از وضعیت هشدار
در بخش کشاورزی و منابع زیستی، به ویژه در مناطق جنوبی و مرکزی کشور حکایت دارند.
همچنین طبق این داده، بارندگی در ۷.۲۰ درصد از مجموع مساحت مازندران در حد نرمال بوده است و ۱.۵۲ درصد از مجموع مساحت این استان با ترسالی ضعیف، ۰.۸۲ درصد با ترسالی متوسط، ۰.۵۵ درصد با ترسالی شدید و ۰.۳۷ درصد نیز با ترسالی بسیار شدید مواجه بوده است.
عوامل تشدید کننده وقوع پدیده خشکسالی در مازندران
به اعتقاد کارشناسان تغییرات اقلیمی جهانی که در پی افزایش گازهای گلخانه ای و تغییر الگوی کشت رخ داده باعث کاهش بارش های مؤثر در منطقه خزری و از جمله در مازندران شده است که از جمله عوامل موثر در آن می توان به نکات زیر اشاره کرد:
تغییر کاربری اراضی:
از سال ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰، حدود ۱۵ درصد از مجموع مساحت جنگل های مازندران کاهش یافته و به زمین های کشاورزی و مسکونی تبدیل شده است و این یعنی کاهش نفوذ آب و افزایش روان آب.
مدیریت سنتی کشاورزی: هم اکنون ۹۰ درصد آب مصرفی استان در بخش کشاورزی استفاده می شود که بخش زیادی از آن با روش های غرقابی و راندمان پایین ۳۵ تا ۴۰ همراه است.
برداشت بی رویه از چاه ها
تعداد چاه های مجاز و غیرمجاز در مازندران به بیش از ۵۰ هزار حلقه رسیده که این خود عاملی برای تشدید بحران خشکسالی در این استان است.
پیشبینی ۱۳۱ میلیمتر باران در سه ماه آینده مازندران
همچنین مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور برای سه ماهه منتهی به مهرماه سال ۱۴۰۵ استان مازندران در مجموع ۱۳۱ میلیمتر بارندگی پیشبینی کرده است.
مطابق جدول پیشبینی فصلی این مرکز، میانگین کمترین میزان بارندگی در سه ماهه آینده با ۲۴ میلی متر مربوط به مردادماه سال ۱۴۰۵ و بیشترین میزان بارندگی نیز با ۵۶ میلی متر مربوط به شهریورماه سال جاری است و برای خرداد و تیرماه امسال نیز به ترتیب ۲۵ و ۳۲ میلی متر باران پیش بینی شده است.
مطابق این جدول، میانگین بیشترین میزان بارندگی در خردادماه سال ۱۴۰۵ با ۴۹ میلی متر مربوط به رامسر است و پس از آن نوشهر با ۳۸، آلاشت با ۳۳، پل سفید با ۳۲ و ساری مرکز مازندران نیز با ۲۵ میلی متر به ترتیب شاهد بیشترین میزان بارندگی در این ماه خواهند بود و کمترین میزان بارندگی نیز در طی این ماه به ترتیب در کجور با ۲۸، بابلسر با ۴۰، کیاسر با ۴۲ و آلاشت و بلده با ۴۳ میلی متر پیش بینی شده است.
مطابق این جدول، میانگین بیشترین میزان بارندگی در تیرماه سالجاری با ۶۰ میلی متر مربوط به رامسر است و پس از آن نوشهر با ۵۷، آلاشت با ۴۱، بابلسر و قراخیل با ۳۹ و پل سفید با ۳۶ میلی متر به ترتیب شاهد بیشترین میزان بارندگی در این ماه خواهند بود و کمترین میزان بارندگی نیز در طی این ماه به ترتیب در کیاسر با ۱۹، بندرامیرآباد با ۲۰، سیاه بیشه و کجور با ۲۱ و بلده با ۲۳ میلی متر پیش بینی شده است.
در مردادماه سال ۱۴۰۵ نیز میانگین بیشترین میزان بارندگی با ۴۱ میلی متر در رامسر اتفاق خواهد افتاد و نوشهر با ۴۰، بابلسر با ۳۷، آلاشت با ۳۳ و قراخیل با ۳۰ میلی متر باران در جایگاه بعدی قرار دارند و کمترین میزان بارندگی نیز در طی این مدت در گلوگاه با ۱۲، بلده با ۱۳، کجور با ۱۴ و کیاسر با ۱۵ میلی متر پیش بینی شده است.
مطابق جدول پیشبینی فصلی مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، در شهریورماه سال ۱۴۰۵ نیز میانگین بیشترین میزان بارندگی با ۱۴۶ میلی متر در نوشهر پیش بینی شده است و پس از آن به ترتیب رامسر با ۱۴۱، بابلسر با ۹۱ و قراخیل با ۶۷ میلی متر شاهد بیشترین میزان بارش باران در ماه یاد شده خواهند بود و بلده با ۱۷، سیاه بیشه با ۱۸، کجور بات ۲۵ و کیاسر با ۳۱ میلی متر شاهد کمترین میزان بارندگی در این ماه خواهند بود.
براساس خروجی های مدل اقلیمی پژوهشکده اقلیم شناسی سازمان هواشناسی کشور، میانگین بارش باران از خردادماه تا نیمه مهرماه سال ۱۴۰۵ در محدوده نرمال پیشبینی شده است.