پیام مازند - مهر / عضو شورای عالی نظام پزشکی، در خصوص مسئولیت جامعه پزشکی در برخورد با پزشک‌نماها، اظهار داشت: جامعه پزشکی علاوه بر مسئولیت حرفه‌ای در قبال بیماران، در برابر سلامت عمومی نیز مسئول است. پزشکان، داروسازان، دندان‌پزشکان، اعضای گروه پرستاری و سایر اعضای حرفه‌های سلامت باید در محدوده صلاحیت قانونی خود فعالیت کنند و در برابر مشاهده مداخلات خطرناک و غیرمجاز، بی‌تفاوت نباشند.
وی افزود: انتظار می‌رود اعضای جامعه پزشکی در صورت مواجهه با موارد مشکوک، اطلاعات مستند را از مسیرهای رسمی گزارش دهند، از تأیید ادعاهای درمانی فاقد پشتوانه علمی خودداری کنند و در فضای مجازی نیز با تبلیغات گمراه‌کننده، وعده‌های غیرواقعی درمان و معرفی افراد فاقد صلاحیت همراهی نکنند.
سهرابی گفت: همچنین، پزشکان و سایر اعضای کادر درمان باید با رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای، توضیح شفاف درباره روش‌های درمانی، بیان خطرات و عوارض احتمالی و احترام به حقوق بیماران، زمینه اعتماد آگاهانه مردم به نظام سلامت را تقویت کنند.
وی افزود: صیانت از اعتبار جامعه پزشکی صرفاً با برخورد با افراد متخلف محقق نمی‌شود؛ بلکه ارتقای کیفیت خدمات، رعایت اخلاق حرفه‌ای، پاسخگویی و تقویت ارتباط صادقانه با مردم نیز از ارکان اساسی این مسیر است.
مردم چگونه باید برخورد کنند
سهرابی در پاسخ به این پرسش که مردم چگونه می‌توانند از خود در برابر پزشک‌نماها و درمان‌های غیرمجاز محافظت کنند، گفت: در کنار اقدامات قانونی و نظارتی، خودمراقبتی و افزایش آگاهی مردم یکی از مهم‌ترین حلقه‌های پیشگیری از آسیب‌های ناشی از مداخلات غیرمجاز است. مردم عزیز باید بدانند که هر تبلیغ پرزرق‌وبرق یا هر ادعای درمان قطعی، لزوماً علمی و قابل اعتماد نیست.
وی با عنوان این مطلب که برای حفاظت از سلامت خود و خانواده، رعایت چند نکته ضروری است، اظهار داشت: پیش از دریافت خدمات پزشکی، هویت و صلاحیت حرفه‌ای ارائه‌دهنده خدمت را از طریق مراجع رسمی بررسی کنید.
سهرابی با عنوان این مطلب که مردم برای انجام اقدامات درمانی و زیبایی باید به مراکز دارای مجوز و افراد واجد صلاحیت مراجعه کنند، گفت: به تبلیغات اغراق‌آمیز، وعده درمان تضمینی، ادعای درمان همه بیماری‌ها و توصیه‌های غیرعلمی در شبکه‌های اجتماعی اعتماد نکنید.
وی افزود: داروهای نسخه‌ای، تزریقی و درمان‌های تخصصی را بدون ارزیابی و تجویز فرد واجد صلاحیت مصرف نکنید. همچنین، درمان بیماری‌های جدی را به امید روش‌های غیرعلمی به تأخیر نیندازید و داروهای تجویزشده را بدون مشورت با پزشک تغییر ندهید.
سهرابی گفت: در صورت مشاهده فعالیت مشکوک یا احتمال مداخله غیرمجاز، موضوع را از طریق مراجع رسمی و ذی‌صلاح گزارش کنید و از انتشار اتهامات تأییدنشده درباره افراد خودداری کنید.
وی افزود: خودمراقبتی به معنای آن نیست که مسئولیت مقابله با تخلفات بر دوش مردم گذاشته شود؛ بلکه یعنی مردم با افزایش آگاهی و انتخاب آگاهانه، احتمال گرفتار شدن در دام افراد سودجو را کاهش دهند و در کنار نهادهای مسئول، به پیشگیری از آسیب‌های قابل اجتناب کمک کنند.
راهکارهای پیشنهادی برای برخورد با پزشک نماها
عضو شورای عالی نظام پزشکی در خصوص راهکار پیشنهادی برای ایجاد یک برنامه هماهنگ و مؤثر، گفت: به نظر می رسد تشکیل یا تقویت سازوکار هماهنگی بین دستگاه‌های مسئول در سطح شهرستان و استان است؛ سازوکاری که در آن وظایف هر نهاد مشخص باشد و گزارش‌های مردمی و تخصصی تا رسیدن به نتیجه قانونی، قابل پیگیری باشند.
وی افزود: ایجاد مسیر مشخص برای دریافت گزارش‌ها، تسریع در بررسی موارد پرخطر، اطلاع‌رسانی درباره مراکز و افراد دارای مجوز از طریق مراجع رسمی، رصد تبلیغات غیرمجاز در فضای مجازی با رعایت قوانین و افزایش آموزش عمومی می‌تواند اثربخشی اقدامات را افزایش دهد. همچنین، ضروری است که اقدامات پیشگیرانه و برخوردهای قانونی به‌صورت مستمر ارزیابی شوند تا مشخص شود کدام روش‌ها بیشترین تأثیر را در کاهش مداخلات غیرمجاز و حفاظت از سلامت مردم دارند.
سهرابی ادامه داد: در این مسیر، همکاری دستگاه قضایی، پلیس، وزارت بهداشت، دانشگاه‌های علوم پزشکی، شبکه‌های بهداشت و درمان، سازمان نظام پزشکی و جامعه پزشکی باید مکمل یکدیگر باشد؛ نه اینکه هر دستگاه به‌صورت جداگانه و بدون ارتباط مؤثر با سایر نهادها اقدام کند.
وی با درخواست از مسئولان برای برخورد با پزشک نماها، تاکید کرد: سلامت مردم نباید قربانی خلأهای نظارتی، موازی‌کاری اداری یا تأخیر در رسیدگی شود. انتظار می‌رود هر دستگاه در چارچوب مسئولیت قانونی خود، با حساسیت و جدیت وارد عمل شود و در موارد تهدیدکننده سلامت عمومی، هماهنگی لازم را با سایر نهادها برقرار کند.
سهرابی گفت: درخواست بنده از جامعه پزشکی این است که با رعایت اخلاق حرفه‌ای، پایبندی به علم روز، گزارش مسئولانه موارد مشکوک و مشارکت در آموزش عمومی، در صیانت از سلامت مردم نقش‌آفرین باشند.
وی خطاب به مردم نیز اظهار داشت: مهم‌ترین سرمایه ما سلامت است و مهم‌ترین ابزار حفاظت از آن، آگاهی و انتخاب درست است. پیش از اعتماد به هر فرد یا مرکز ارائه دهنده خدمات پزشکی، از صلاحیت و مجوزهای لازم اطمینان حاصل کنید. سلامت خود و خانواده‌تان را به وعده‌های غیرعلمی و افراد فاقد صلاحیت نسپارید.
عضو شورای عالی نظام پزشکی در پایان تاکید کرد: مقابله با پزشک‌نماها و مداخلات غیرمجاز، تنها با اقدام یک سازمان محقق نمی‌شود؛ بلکه به عزم جدی دستگاه قضایی، همکاری پلیس و نهادهای نظارتی، مسئولیت‌پذیری وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی، مشارکت جامعه پزشکی و از همه مهم‌تر، خودمراقبتی و هوشیاری مردم نیاز دارد.