پیام مازند - خراسان / ترک پاشنه معمولاً ناشی ازخشکی و فشاراست، اما گاهی می‌تواند نشانه‌ای ازبیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت باشد
ترک کف پا درنگاه اول ممکن است مشکلی ساده وصرفاً ظاهری به نظر برسد، اما درصورت عمیق شدن می‌تواند با درد، خون‌ریزی و حتی عفونت همراه شود. شناخت عوامل ایجادکننده این عارضه وانتخاب روش درمان مناسب، به‌ویژه درافراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای، اهمیت زیادی دارد.
چرا پوست پاشنه ترک می‌خورد؟
ترک پاشنه زمانی ایجاد می‌شودکه پوست کف پا رطوبت و انعطاف‌پذیری خود را ازدست بدهد. دراین شرایط، لایه ضخیم پوست پاشنه که وزن بدن را تحمل می‌کند، تحت فشارباز می‌شود وشکاف‌هایی درسطح آن شکل می‌گیرد. خشکی شدید پوست، ایستادن طولانی‌مدت، اضافه‌وزن، استفاده ازکفش‌های نامناسب و پوشیدن کفش‌های پشت‌باز ازعوامل مؤثردر بروز این مشکل هستند.
شرایط محیطی نیز درتشدید ترک پا نقش دارد. کاهش رطوبت هوا درپاییز و زمستان، استفاده مداوم از وسایل گرمایشی و شست وشوی پا با آب داغ یا شوینده‌های قوی می‌تواند خشکی پوست را افزایش دهد. همچنین افزایش سن با کاهش انعطاف‌پذیری پوست، احتمال ایجاد ترک را بیشتر می‌کند.
آیا ترک پا می‌تواند نشانه بیماری باشد؟
اگرچه بیشترترک‌های سطحی ناشی ازخشکی پوست هستند، تکرار این عارضه یا عمیق شدن آن می‌تواند نیازمند بررسی پزشکی باشد. دیابت، کم‌کاری تیروئید، اگزما و پسوریازیس ازجمله بیماری‌هایی هستند که ممکن است با خشکی و تغییرات پوستی همراه شوند.
در بیماران دیابتی، موضوع اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا آسیب عصبی ممکن است حس پا را کاهش دهد و اختلالات گردش خون نیز روند ترمیم زخم را مختل کند. درنتیجه، ترک‌های عمیق ممکن است بدون درد باقی بمانند و به‌تدریج به محل ورود عوامل عفونی تبدیل شوند.
نقش تغذیه و کمبود ویتامین‌ها
سلامت پوست به دریافت متعادل مواد مغذی وابسته است. ویتامین‌های A، C و E، روی و اسیدهای چرب ضروری در عملکرد طبیعی پوست و فرایند ترمیم آن نقش دارند. با این حال، نمی‌توان ترک پاشنه را مستقیماً به کمبود یک ویتامین مشخص نسبت داد.کمبودهای تغذیه‌ای تنها یکی ازعوامل احتمالی هستند ومصرف مکمل بدون تشخیص کمبود،راهکار مناسبی برای درمان محسوب نمی‌شود.
ازمراقبت خانگی تا مراجعه به پزشک
درمراحل ابتدایی، استفاده منظم از مرطوب‌کننده ها می‌تواند به بهبود ترک پا کمک کند. کرم‌های حاوی اوره با غلظت۱۰ تا ۲۵ درصد، ترکیبات نرم‌کننده و فرآورده‌های حاوی اسیدهای لایه‌بردارملایم ازگزینه‌های مورد استفاده برای کاهش خشکی و ضخامت پوست هستند. همچنین استفاده از وازلین پیش ازخواب و پوشیدن جوراب نخی می‌تواند به حفظ رطوبت پوست کمک کند.شست وشوی ملایم با آب ولرم، پرهیز ازکندن پوست‌های خشک و انتخاب کفش مناسب با پشتیبانی کافی از پاشنه نیز درروند بهبود مؤثراست.درمقابل، استفاده ازنوشابه، خمیردندان،آبلیمو وترکیبات اسیدی خانگی برای درمان ترک پا توصیه نمی‌شود؛ زیرا شواهد علمی قابل اتکایی برای اثربخشی آن‌ها وجود ندارد و ممکن است باعث تحریک وآسیب بیشترپوست شوند.
چه زمانی ترک پا جدی است؟
ترک‌های عمیق، خون‌ریزی، ترشح، قرمزی، تورم، گرمی پوست ودرد قابل توجه ازنشانه‌هایی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند. افراد مبتلا به دیابت نیز باید هرگونه ترک یا زخم جدید را جدی بگیرند و برای بررسی آن اقدام کنند.
درنهایت، پیشگیری ازترک پا به مراقبت مستمر وابسته است؛ مرطوب نگه داشتن پوست، انتخاب کفش استاندارد، پرهیز ازراه رفتن با پای برهنه و بررسی روزانه وضعیت پاها ازاقدامات ساده اما مؤثرهستند.
نویسنده: فاطمه ملک زاده | روزنامه نگار